هنر درمانی چیست؟

هنر درمانی چیست و برای کیست؟

هنر درمانی یا همان Art Therapy علمی است بر گرفته از دو بخش مهم هنر و درمان ،علمی که از قرن بیستم به طور مشخص و اساسی به آن پرداخته شد.

در هنردرمانی از انواع مختلف هنرهای تجسمی به صورت حرفه ای در جهت پیشگیری،تشخیص،درمان و بهبود بیماری ها و آسیب های مختلف جسمی و روانی استفاده می شود.

حتی کسانی که تلاش می کنند در زندگی شخصی و اجتماعی خود رشد بیشتری داشته باشند ،هنر درمانی راهی بسیار موثر و مفید برای این اشخاص هست چرا که در پروسه هنر درمانی افراد فرصتی برای خلق کارهای جدید و هنری پیدا می کنند و در طی این پروسه خلق کردن به آگاهی بیشتری نسبت به خود ،اطرافیان،محیط اطراف خود پیدا می کنند و از این طریق می توانند بر مشکلات و چالش های خود مسلط تر شده ویا سازگاری بیشتری با آنها پیدا کنند.

تمام افراد می توانند از هنردرمانی استفاده کنند و حال بد را به حال خوب تبدیل کنند.

زمانی که از هنردرمانی در کنار سایر تکنیکهای درمانی استفاده شود،تاثیری مضاعف ایجاد شده و خلآ های سایر تکنیک ها به واسطه هنر پر میشود و افراد در مدت زمان کوتاه تر به نتیجه مطلوب تری خواهند رسید.

پیشینه هنر درمانی

پیشینه این علم کابردی در حقیقت به زمان قبل از تاریخ برمی گردد، زمانی که انسانها اولین تلاشهای خود را برای ثبت تجربیات،احساسات و آرزو های خود بر دیواره غارها کردند.

از آن زمان انسان ناخواسته علمی را پایه گذاری کرد که در حقیقت پس از قرن ها اهمیت آن بر سایرین آشکار شد.

امروزه هنر درمانی توسط یک متخصص هنر درمانگر برای بهبود عملکرد های شناختی،حسی،حرکتی و افزایش آگاهی و اعتماد به نفس و پرورش بینشی متفاوت و کارآمد مورد استفاده قرار می گیرد.

قاطعانه می توان گفت که فقط هنراست که می تواند برای تمام سنین و همه جنسیت ها وحتی در هر شرایط و موقعیتی با هر میزان توانایی و امکانات می تواند مورد استفاده واقع شده و در جهت بهبود بیشتر به افراد کمک کند.

هنر زمینه ساز بلوغ عمیقی در انسان است،بلوغ احساسی و روانی که به واسطه آن می توان ارتباط فرد با درون خویش را تضمین کرد.

هنر به زیبایی راهنما افراد خواهد شد برای کشف قابلیت ها و توانایی های خود و در مرحله بعد مشخص کننده مسیر شکوفایی و استفاده از این قابلیت ها برای رسیدن به جایگاهی بهتر در زندگی.

تاثیرات هنر درمانی بر گروه های سن مختلف

1- کودکان

دوران کودکی دوران بسیار مهمی در زندگی هر فرد هست چرا که بسیاری از مشکلات و تنش های دوران بزرگسالی ما ریشه در دوران کودکی ما دارد،دقیقا زمانی که ناتوانایی و نیازهای مختلفی در ما وجود داشت.

هنردرمانی فرصت بسیار مناسبی برای کودکان فراهم میکند تا بتوانند با رشد شخصیت خود در جهت مثبت و به شکلی کاملا سالم پایه های محکمی در روان و احساسات خود ایجاد کنند،پایه هایی که تا آخرین نفس فرد پاسخگو بارهای سنگین متفاوت و گوناگون زندگی فرد باشند.

یک پایه محکم باعث اطمینان خاطر خواهد شد و یک زیرساز عالی و مستحکم اجازه لذت از بلندی را به شما خواهد داد.لذتی پایدار و به دور از فرو ریختن  

کودکان از هنر برای بیان مشکلات، ترس ها، تنش ها و اضطراب های خود استفاده می کنند که البته نقاشی زمینه خوبی برای بروز این احساسات و هیجانات است.

2- نوجوانان

دوران نوجوانی دورانی بسیار حساس در زندگی است چرا که در این دوران احساسات ما بسیار شکننده و آسیب پذیر است.

دوراهی همراه با سردرگمی و ناتوانی ،دورانی با تمایل شدید به استقلال و عدم توانایی عملی کردن این خواسته.

بسیاری از افراد در این دوران تنش های روانی زیادی را از سمت خانواده و محیط متحمل می شوند که این تنش ها اگر به موقع شناخته، درمان و رفع نشوند در ادامه مسیر زندگی می توانند بسیار آسیب زننده باشند.

هنر راهی بسیار مفید برای برون ریزی احساسات در نوجوانان است ،راهی زیبا و لذت بخش و در عین حال شفا دهنده.

مسئله مهم دیگری که در دوران نوجوانی بسیار مهم است اعتماد به نفس است که می تواند بسیار کمک کننده و مفید واقع شود نه تنها در ان دوران بلکه در سایر دوران های زندگی اما مسئله مهم این است که اعتماد به نفس در دوران نوجوانی در فرد پایه ریزی می شود و لازمه رسیدن به اعتماد به نفس کافی شناخت کافی نسبت به خود و اطرافیان و محیط است که توسط هنر این امکان فراهم می شود.

3 – بزرگسالی و میانسالی

همان گونه که قبلا گفته شد بسیاری از مشکلات یک انسان بالغ به دوران کودکی خود باز می گردد. با توجه به اینکه هنر درمانی علمی است که به تازگی برای عموم مشخص شده بسیاری از افراد در دوران کودکی خود امکان دسترسی به هنر درمانی و هنردرمانگر را نداشتند و حال در سنین بالا دجار مشکلات هستند که ریشه در کودکی آنها دارند.مشکلاتی از قبیل: پایین بودن عزت نفس، روانپریشی، اختالالت شخصیتی، بیماری دو قطبی، افسردهخویی، غصه خوری و روان رنجوری و…… که خیلی وقت ها خود فرد از این مشکلات به درستی آگاهی ندارد(در مراحل اولیه).

به کمک یک هنردرمانگر متخصص می توان به این افراد مژده تشخیص و بهبود مشکلات و در نهایت نوید رشد را داد.

افراد در سنین بالا کمتر مورد توجه دیگران قرار می گیرند و ابراز عشق و علاقه دیگران به آنها کم رنگ تر می شود،همزمان نقش و فعالیت های اجتماعی این افراد نیز به دلیل سن کمرنگ تر می شوند و همین عوامل باعث پدیدار شدن علائم بالینی در فرد می شوند.

و دقیقا اینجاست که هنر می تواند بهترین رفیق وهمراه این افراد باشد تا ساختن  یک شخصیت جدید و پایدار و البته بسیار قوی ،

فردی که آموخته چطور باید زندگی کرد تا زیبایی های بیشتری را در آغوش کشید و رفته رفته این تغییرات جدید باعث توجه اطرافیان شده و جایگاه حقیقی فرد نمایان می شود.

4 – سالمندان

در سنین سالمندی رفته رفته سلامت جسمانی افراد کم و کم تر می شود و به همان نسبت احساس خودکارآمدی فرد نیز پایین می آید

شخصیت فرد سالمند دچار تزلزل شده و به دلیل از دست دادن شغل و جایگاه اجتماعی و بسیاری از افرادی که نقش پر رنگی در گذشته این افراد داشتند رفته رفته در فرد احساس اضافی بودن و یا سربار بودن و ناکارآمد بودن ایجاد می شود.

این افراد با مرور خاطرات گذشته خود زندگی می کنند و دریچه های آینده را به روی خود می بندند،زندگی برای این افراد از مفهوم خود خارج می شود و گاهی دچار خود تخریبی می شوند.

هنر درمانی در چنین مواقعی موثرترین راه نجات این افراد از فرو رفتن در باتلاق احساسات منفی خود است.

هنر با احیا احساسات مفید و مثبت در فرد باعث ایجاد شادی و لذت  در فرد شده و با خلق یک اثر زیبایی حس کارآمد بودن در فرد ایجاد می کند.

انگیزه برای خلق هدایای زیبا برای عزیزان،خلق یک اثر هنری که نمایانگر لحظات شاد و مثبت گذیته این افراد است و….

می تواند نقش بسیار موثری در زندگی فرد داشته باشد.

لازم به تاکیید است که در پروسه هنردرمانی خلق یک اثر الزاما زیبا مد نظر نیست بلکه هدف شناسایی،بهبود و رفع چالش ها و تنش های ذهنی است .

پیشنهاد

اگر بعد از مطالعه این مطلب درذهن شما سوالی شکل گرفت تحت عنوان

واقعا هنر این اندازه می تواند تاثیر گذار باشد؟!!!!!؟

خوب به نظر من بهترین جواب را خود شما می توانید به این سوال دهید .چطور؟

یک کاغذ و قلم بردارید و شرایط کنونی خود را از نظر احساسات،روابط،سلامت جسمی و روانی خود بنویسید

در قدم بعد

برای مدتی انجام یک کار هنری را در برنامه روزانه خود قرار دهید

مهم نیست چه هنری ، فقط انجامش دهید

مهم نیست چه زمانی در طول روز ،فقط انجامش دهید

کیفیت اجرا مهم نیست،فقط انجامش دهید

زیبایی و دلنشین بودن کار مهم نیست، فقط انجامش دهید

نظر دیگران در مورد کار شما مهم نیست، فقط انجامش دهید

مدت انجام کار مهم نیست، فقط انجامش دهید

و وقتی آن هنر جزء ثابتی از برنامه روزانه شما شد

با انگیزه ادامه دهید تا جایی که آن هنر برای شما به قدری لذت بخش شود که با میل به انجام آن بپردازید

حالا قدم اول تکرار کنید(یک کاغذ و قلم بردارید و شرایط کنونی خود را از نظر احساسات،روابط،سلامت جسمی و روانی خود بنویسید)

و نتایج را مقایسه کنید

بله از نتایج مقایسه متعجب خواهید شد و حال که به شما ثابت شد هنر تا چه اندازه  بر سلامت جسم و روان شما تاثیر گذار است برای افزایش مهارت خود و پدیدار شدن نتایج بهتر و بهتر و بهتر در زندگی خود، با من در ارتباط باشید .

    www.yousefzadeh-art.com

Art.Mahnazyousefzadeh